HỆ THỐNG TRUYỀN ĐỘNG

Hệ thống truyền động đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải sức mạnh từ động cơ đến bánh xe, giúp xe đầu kéo, xe tải vận hành và di chuyển ổn định trên mọi địa hình. Cùng tìm hiểu chi tiết về hệ thống “huyết mạch" này từ cấu tạo đến phân loại trong bài viết dưới đây!

Hệ thống truyền động là gì?

Hệ thống truyền động hay còn gọi là hệ thống truyền lực trên xe tải, xe đầu kéo Mỹ, ô tô,... là hệ thống tập hợp tất cả các cơ cấu truyền lực từ động cơ đến bánh xe. Bao gồm các cơ cấu truyền, cắt, đổi chiều quay, thay đổi giá trị moment truyền và nhiều thành phần khác nhau. 

Để đảm bảo hiệu suất vận hành hiệu quả, hệ thống truyền lực cần làm việc với độ tin cậy cao, có thể thay đổi được mô-men một cách dễ dàng. Đồng thời, hệ thống này cần có cấu tạo đơn giản, dễ dàng bảo trì, bảo dưỡng khi hư hỏng. 

Vai trò của hệ thống truyền động

Hệ thống dẫn động trên các loại xe có chức năng quan trọng trong việc truyền tải cũng như chuyển đổi năng lượng từ động cơ đến bánh xe, giúp phương tiện vận hành ổn định. Các chức năng chính của hệ thống truyền lực này bao gồm:

• Truyền tải năng lượng: Hệ thống đảm nhận vai trò truyền năng lượng từ động cơ đến các bánh xe, đồng thời điều chỉnh mô-men xoắn và tốc độ để xe có thể di chuyển hiệu quả trong các địa hình và điều kiện khác nhau. 
• Điều chỉnh tốc độ và moment xoắn: Hệ thống truyền lực cho phép người lái điều chỉnh tốc độ và mô-men xoắn thông qua hộp số, giúp xe có thể tăng tốc, khởi động hay duy trì độ ổn định hiệu quả. 
• Thay đổi chiều chuyển động: Hệ thống truyền động còn cho phép xe đổi hướng di chuyển (chạy lùi) thông qua điều khiển hộp số. 
• Giảm tải động cơ: Hộp số trong hệ thống này có vai trò giảm tải cho động cơ thông qua điều chỉnh tỉ số truyền, giúp động cơ xe không làm việc quá sức.
• Tối ưu hoá hiệu suất tiêu hao nhiên liệu: Nhờ vào tính năng điều chỉnh tỉ số truyền và moment xoắn phù hợp mà hệ thống này giúp tối ưu hoá hiệu suất của xe, tiết kiệm nhiên liệu sử dụng. 
• Tăng cường khả năng vận hành trong điều kiện khắc nghiệt: Hệ thống truyền động trên xe còn giúp phương tiện có thể di chuyển hiệu quả trong các điều kiện khó như đồi núi, đường trơn trượt, chở quá khổ,...

Cấu tạo của hệ thống truyền động

Một hệ thống truyền lực trên xe sẽ bao gồm các bộ phận chính, cụ thể như sau:

Bộ ly hợp

Bộ ly hợp là một bộ phận đóng vai trò quan trọng trong hệ thống truyền động, cho phép ngắt kết nối động cơ với hộp số. Bộ phận này có chức năng chính là giúp xe khởi động mượt mà, chuyển số nhạy bén và ngắt truyền động khi dừng xe. Các bộ ly hợp phổ biến hiện nay bao gồm bộ ly hợp đa đĩa, bộ ly hợp đĩa đơn và bộ ly hợp tự động. 

Hộp số

Hộp số trong hệ thống truyền động xe có nhiệm vụ biến đổi mô-men xoắn của động cơ truyền đến các bánh xe sao cho phù hợp với chế độ tải. Công suất thực tế truyền đến bánh xe luôn luôn nhỏ hơn công suất công suất của trục khuỷu động cơ.

Hộp số được phân thành 2 loại chính bao gồm hộp số tay và hộp số tự động. Trong đó, hộp số tay yêu cầu người lái thực hiện chuyển số thủ công, trong khi đó hộp số tự động có khả năng tự động chuyển số dựa vào tốc độ và tải trọng xe mà không cần đến người lái. 

Trục các đăng

Không phải trục truyền lực nào trong hệ thống truyền động xe cũng được làm thẳng hàng. Tuy nhiên, lực phân phối vẫn phải được cung cấp đều cho các bánh xe. Do đó, cần thêm 1 bộ phận để giải quyết vấn đề này và đó là nhiệm vụ của trục các đăng. 

Trục các đăng và khớp nối được hiệu là cơ cầu nối và truyền mô-men, có vai trò truyền momen giữa các cụm không cố định trên cùng một đường trục. Các cụm này có thể bị thay đổi vị trí tương đối trong quá trình hoạt động. Ví dụ, các đăng được dùng để nối giữa hộp số với câu giữa hoặc nối câu giữa và câu sau trong hệ thống truyền lực của ô tô.

Truyền động các đăng không chỉ đảm bảo động học giữa đầu vào - đầu ra mà còn có vai trò dịch chuyển dọc trục để thay đổi độ dài của trục các đăng. 

Cầu chủ động

Cầu chủ động có nhiệm vụ nhận công suất từ động cơ truyền đến để phân phối đến các bánh xe theo phương vuông góc. Cầu xe nâng đỡ các phần gắn lên nó như sắc xi, hệ thống treo. 

Trên mỗi xe sẽ bao gồm 1 hoặc 2 cầu chủ động tuỳ thuộc vào thiết kế của phương tiện (xe 6x4, 8x4, 4x2...). Trên bộ cần có các bánh răng vành chậu quả dứa, hệ thống may ơ, bộ vi sai cầu,...

Phân loại các hệ thống truyền động

Hệ thống truyền động cầu trước (FWD - Front-Wheel Drive)

Hệ thống truyền lực động cơ cầu trước (FWD) truyền lực từ động cơ đến bánh xe trước. Đây là loại hệ thống phổ biến trên các loại xe nhỏ gọn, xe gia đình có thiết kế đơn giản, chi phí sản xuất thấp. Hệ thống FWD này có các đặc điểm chính bao gồm:

• Ưu điểm: Trọng lượng xe nhẹ hơn, tiết kiệm không gian nội thất do không cần trục các đăng và cầu sau, tiết kiệm nhiên liệu hơn đặc biệt là khi di chuyển trong điều kiện đường trơn trượt nhờ trọng lượng động cơ đặt trên bánh xe dẫn động. 
• Nhược điểm: Hệ thống không đạt hiệu suất không cao khi xe tải nặng hoặc vận hành trong điều kiện địa hình khó, tình huống lái xe tốc độ cao. 

Hệ thống truyền động cầu sau (RWD - Rear-Wheel Drive)

Hệ thống dẫn động cầu sau (RWD) có chức năng truyền lực từ động cơ đến bánh xe sau. Hệ thống này thường được lắp đặt trên các loại xe bán tải, xe thể thao, xe hạng sang yêu cầu khả năng truyền lực mạnh mẽ, phân bố trọng lượng tốt. Ưu và nhược điểm của hệ thống RWD bao gồm:

• Ưu điểm: Khả năng xử lý tốt và cân bằng hơn trong các tình huống lái xe tốc độ cao, hiệu suất cao trong việc kéo và chở nặng, giúp giảm tình trạng thiếu lái so với hệ thống FWD. 
• Nhược điểm: Không đạt được hiệu suất tốt trong điều kiện đường trơn trượt, hệ thống phức tạp với chi phí sản xuất cao hơn, chiếm nhiều không gian nội thất do cần bố trí cầu sau và trục các đăng. 

Hệ thống truyền động toàn thời gian (AWD - All-Wheel Drive)

Hệ thống truyền lực toàn thời gian (AWD) có chức năng phân phối lực đến cả 4 bánh xe và có thể tự động điều chỉnh dựa trên điều kiện lái xe. Hệ thống này được lắp đặt phổ biến trên xe SUV nhờ vào khả năng vận hành tốt trong nhiều điều kiện thời tiết và địa hình khác nhau. Ưu và nhược điểm của hệ thống tự động này bao gồm:

• Ưu điểm: Hệ thống hoạt động tự động không cần đến người lái, giúp cải thiện độ bám đường và đảm bảo phương tiện vận hành ổn định trong điều kiện địa hình trơn trượt, khó di chuyển. 
• Nhược điểm: Tăng trọng lượng và tiêu thụ nhiên liệu cao do hệ thống phức tạp, chi phí bảo dưỡng và sửa chữa cũng cao hơn. 

Hệ thống truyền động bốn bánh (4WD - Four-Wheel Drive)

Hệ thống truyền lực 4 bánh (4WD) cũng có tính năng dẫn động đến 4 bánh xe nhưng có thêm khả năng chuyển đổi giữa chế độ 2WD và 4WD tùy vào nhu cầu người lái. Hệ thống truyền động này thường được ứng dụng trên các loại xe tải do khả năng vận hành mạnh mẽ bất chấp địa hình, với những ưu điểm và hạn chế như:

• Ưu điểm: Khả năng vượt địa hình xuất sắc, hỗ trợ người lái kiểm soát chuyển đổi giữa các chế độ dẫn động tùy theo điều kiện lái xe. 
• Nhược điểm: Tăng tiêu thụ nhiên liệu, tăng trọng lượng do hệ thống phức tạp và chi phí đắt, yêu cầu kỹ năng lái xe và kiến thức sử dụng hiệu quả các chế độ 4WD. 

Hư hỏng thường gặp ở hệ thống truyền động

Các hư hỏng xảy ra trên hệ thống truyền lực của xe xảy ra thường là do mài mòn hoặc vận hành sai cách. Các hư hỏng phổ biến bao gồm:

• Mòn đĩa ly hợp: giảm khả năng ngắt kết nối giữa hộp số với động cơ
• Hỏng bánh răng hộp số: khiến xe phát ra tiếng ồn lớn khi vận hành và giảm hiệu suất truyền động.
• Hư hỏng vi sai: khiến xe mất ổn định khi quay vòng. 

Do đó, việc bảo dưỡng và kiểm tra hệ thống xe định kỳ là rất quan trọng để đảm bảo phương tiện vận hành hiệu quả và an toàn. 

Kết luận

Hệ thống truyền động là bộ phận quan trọng trong xe đầu kéo Mỹ đảm bảo tốc độ và sự vận hành của phương tiện được ổn định. Do đó, việc sử dụng các loại phụ tùng truyền động chất lượng cao sẽ giúp tăng tuổi thọ hệ thống, đồng thời giảm thiểu sự cố hư hỏng không mong muốn. Việc lựa chọn đơn vị cung cấp uy tín, chất lượng là điều cần thiết giúp đảm bảo sản phẩm bạn mua chính hãng, chất lượng. 

Phụ tùng Á Âu tự hào là đơn vị chuyên phân phối, cung cấp các sản phẩm phụ tùng xe đầu kéo Mỹ chính hãng hàng trăm đại lý, doanh nghiệp lớn nhỏ. Bạn có thể hoàn toàn an tâm khi lựa chọn mua hàng tại cửa hàng của chúng tôi. 

Liên hệ ngay để được tư vấn và báo giá chi tiết nhé!